ابلاغ ۱۴۰۵ معافیت یکساله BWM برای شناورهای ایرانی

معافیت یکساله نصب سامانه مدیریت آب توازن (BWM) برای برخی شناورهای ایرانی
سازمان بنادر و دریانوردی با صدور بخشنامه شماره ۱۴۰۵/ص/۱۳۸۱۴ مورخ ۲۹ تیر ۱۴۰۵، اجرای بخشی از الزامات کنوانسیون بینالمللی مدیریت آب توازن کشتیها (Ballast Water Management Convention – BWM) را برای گروهی از شناورهای ایرانی فعال در محدوده خلیج فارس و دریای عمان به مدت یک سال به تعویق انداخت.
این تصمیم با هدف کاهش هزینههای عملیاتی ناوگان، استفاده از ظرفیتهای پیشبینیشده در مقررات سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) و تسهیل فعالیت شناورهای مشمول اتخاذ شده است.
این ابلاغیه پس از بررسیهای فنی و پیگیریهای انجامشده توسط اتحادیه مالکان کشتی ایران و بررسی موضوع توسط سازمان بنادر و دریانوردی صادر و برای اجرا ابلاغ شده است.

نمای شماتیک عملکرد سامانه مدیریت آب توازن (BWM) برای تصفیه آب بالاست و جلوگیری از انتقال گونههای مهاجم دریایی
سامانه مدیریت آب توازن (BWM) چیست؟
سامانه Ballast Water Management (BWM) مجموعهای از تجهیزات و الزامات بینالمللی است که برای جلوگیری از انتقال گونههای مهاجم آبزی از طریق آب توازن کشتیها طراحی شده است.
بر اساس کنوانسیون مدیریت آب توازن سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)، کشتیهای مشمول باید از سامانههای تصفیه یا پردازش آب توازن استفاده کنند تا از انتقال گونههای غیربومی و آسیب به اکوسیستمهای دریایی جلوگیری شود.
نصب سامانه مدیریت آب توازن برای چه شناورهایی الزامی است؟
مطابق مقرره D-2 کنوانسیون مدیریت آب توازن (BWM Convention)، نصب و بهرهبرداری از دستگاه تصفیه یا پردازش آب بالاست برای کشتیهای با ظرفیت ناخالص (GT) ۴۰۰ و بالاتر که مشمول کنوانسیون هستند، الزامی است.
این الزام بخشی از استانداردهای بینالمللی IMO برای کنترل و مدیریت آب توازن کشتیها محسوب میشود.
معافیت یکساله شامل چه شناورهایی میشود؟
بر اساس بخشنامه سازمان بنادر و دریانوردی، این معافیت شامل شناورهای ایرانی مشمول مقررات است که صرفاً در محدوده خلیج فارس و دریای عمان فعالیت میکنند و از این محدوده عملیاتی خارج نمیشوند.
این شناورها تا پایان اعتبار بخشنامه از اجرای الزامات مربوط به نصب سامانه مدیریت آب توازن معاف خواهند بود.
مبنای قانونی صدور این معافیت چیست؟
این تصمیم بر اساس ظرفیتهای پیشبینیشده در اسناد بینالمللی زیر اتخاذ شده است:
- کنوانسیون بینالمللی مدیریت آب توازن کشتیها (BWM Convention)
- مقرره D-۲ کنوانسیون BWM
- مقرره A-۴ کنوانسیون BWM (اعطای معافیت)
- مقررات سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO)
بر اساس مقرره A-4، در شرایط خاص و پس از انجام ارزیابیهای فنی و زیستمحیطی، امکان صدور معافیت برای برخی شناورها وجود دارد.
چرا این معافیت صادر شد؟
بر اساس مستندات فنی ارائهشده و بررسیهای انجامشده، مهمترین دلایل صدور این معافیت عبارتاند از:
- فعالیت شناورها صرفاً در محدوده خلیج فارس و دریای عمان
- پایین بودن ریسک انتقال گونههای مهاجم دریایی در این محدوده
- هزینه بسیار بالای نصب و نگهداری سامانه مدیریت آب توازن
- محدودیتهای فنی برخی شناورها برای نصب تجهیزات
- عمر عملیاتی بخشی از ناوگان
- استفاده از ظرفیتهای قانونی پیشبینیشده در مقررات IMO
- حمایت از استمرار فعالیت ناوگان تجاری کشور
نقش اتحادیه مالکان کشتی ایران در صدور این معافیت
اتحادیه مالکان کشتی ایران با بررسی وضعیت عملیاتی ناوگان، جمعآوری مستندات فنی و اقتصادی و تهیه گزارش کارشناسی، طی نامهای به معاونت امور دریایی سازمان بنادر و دریانوردی درخواست استفاده از ظرفیتهای معافیتی پیشبینیشده در مقررات سازمان بینالمللی دریانوردی (IMO) را ارائه کرد.
در این درخواست، عواملی مانند فعالیت شناورها در محدوده خلیج فارس، پایین بودن ریسک انتقال گونههای مهاجم، هزینههای بالای نصب سامانه مدیریت آب توازن، محدودیتهای فنی شناورها و آثار اقتصادی اجرای این الزام تشریح شد.
پس از بررسیهای تخصصی، سازمان بنادر و دریانوردی با استناد به مقررات بینالمللی و نتایج ارزیابیهای انجامشده، بخشنامه معافیت یکساله اجرای بخشی از الزامات BWM را صادر و برای اجرا ابلاغ کرد.
مزایای این تصمیم برای مالکان شناورها
این تصمیم میتواند مزایای زیر را برای مالکان و بهرهبرداران شناورها به همراه داشته باشد:
- کاهش هزینههای سرمایهگذاری
- جلوگیری از توقفهای طولانی شناورها
- کاهش هزینههای تعمیر و نگهداری
- استمرار فعالیت ناوگان داخلی
- استفاده از ظرفیتهای قانونی مقررات IMO
- کاهش فشار اقتصادی بر مالکان شناورها
آیا مالکان شناورها باید اقدامی انجام دهند؟
بر اساس مفاد بخشنامه سازمان بنادر و دریانوردی، شناورهای مشمول این معافیت تا پایان اعتبار آن، نیازی به ثبت درخواست جداگانه در سامانه جامع دریایی ندارند.
در صورت صدور دستورالعملهای جدید یا تمدید معافیت، اطلاعرسانی از طریق سازمان بنادر و دریانوردی و اتحادیه مالکان کشتی ایران انجام خواهد شد.
سوالات متداول
معافیت سامانه مدیریت آب توازن چیست؟
تعویق یکساله اجرای الزام نصب سامانه مدیریت آب توازن برای شناورهای مشمول، مطابق بخشنامه سازمان بنادر و دریانوردی است.
این معافیت شامل چه شناورهایی میشود؟
شناورهای ایرانی که صرفاً در محدوده خلیج فارس و دریای عمان فعالیت میکنند.
این معافیت تا چه زمانی اعتبار دارد؟
اعتبار بخشنامه یک سال از تاریخ ابلاغ است.
آیا این معافیت دائمی است؟
خیر. اعتبار آن یکساله است و تمدید آن منوط به تصمیم بعدی سازمان بنادر و دریانوردی خواهد بود.
آیا مالکان شناورها باید درخواست ثبت کنند؟
خیر. مطابق بخشنامه، برای استفاده از این معافیت نیازی به ثبت درخواست در سامانه جامع دریایی نیست.
جمعبندی
ابلاغ معافیت یکساله اجرای بخشی از الزامات سامانه مدیریت آب توازن (BWM) برای برخی شناورهای ایرانی، نمونهای از استفاده از ظرفیتهای پیشبینیشده در مقررات بینالمللی IMO برای کاهش هزینههای ناوگان، تسهیل فعالیت شناورها و حمایت از حملونقل دریایی کشور است.
این معافیت پس از بررسیهای فنی و پیگیریهای انجامشده توسط اتحادیه مالکان کشتی ایران و بررسی موضوع توسط سازمان بنادر و دریانوردی صادر و برای اجرا ابلاغ شده است.